Elektro gitar tonu ararken bir kayıttaki sesi duymak ile kendi gitarınızdan benzer bir karakter çıkarmak aynı iş değildir. Bir kaydı dinlerken gitarın yanında yükseltme sistemini, efektleri ve kayıt işlemlerinin etkisini de duyarsınız. İlk denemede bütün düğmeleri değiştirirseniz hangi etkenin işe yaradığını izlemek zorlaşır. Daha verimli bir başlangıç, kısa bir müzik örneği seçip tek ayarı değiştirerek dinlemektir. Bu yazıda belirli bir model veya evrensel düğme konumu yerine, karşılaştırma sırası ele alınıyor.
Elektro gitar tonu için önce sabit bir örnek seçin
Bunun için üç veya dört sesli kısa bir riff, iki sesli bir akor ve uzattığınız tek bir nota hazırlayın. Bunlar farklı noktaları duyurur: riff seslerin ayrımını, akor seslerin birikmesini, uzun nota ise devam eden sesin davranışını gösterir. Her ayarı bu üç örnekle denemek, yalnız uzun bir solo çalıp genel izlenime göre karar vermekten daha açık bir karşılaştırma sağlar.
Örneklerin temposunu ve pena hareketini mümkün olduğunca benzer tutun. Bir denemede çok sert, diğerinde hafif çalarsanız duyduğunuz farkı yalnız amfi ayarına bağlayamazsınız. Gitarın kendi ses düğmesi ve manyetik seçimi de başlangıçta sabit kalsın. Bunları daha sonra ayrı karşılaştırma olarak ekleyebilirsiniz. İlk kayıt, dönüş yapabileceğiniz bir başlangıç noktası olsun.
Gain ile dinleme düzeyini ayrı düşünün
Bir cihazdaki gain ve ses düzeyi kontrollerinin davranışı modelin tasarımına bağlıdır. Gain kontrolünün giriş ve sesin kırılma karakteriyle nasıl ilişki kurduğunu cihaz açıklamasından öğrenin. Çıkış düzeyiyle ise dinleme yüksekliğini ayarlayın. Cihazların farklı kontrol adlarıyla karşılaştığınızda kendi modelinizin açıklamasına bakın. Kontrolün işlevini kullanım açıklamasından öğrenin; adı benziyor diye bütün cihazlarda aynı etkiyi beklemeyin.
Fender’ın amfi rehberi, gain, EQ ve efektleri ayrı ses kontrolleri olarak açıklıyor. Denemenizde gain değiştirirken örnekleri birbirine yakın dinleme düzeyinde karşılaştırın. Daha yüksek duyulan örnek otomatik olarak daha iyi ton değildir. Elektro gitar tonu için ses karakteri ile yüksekliği karıştırmamak, neyi tercih ettiğinizi daha açık adlandırmanıza yardımcı olur.

Temiz ve kırılan seste aynı soruları sorun
İlk örneği temiz sese yakın bir ayarda çalın. Seslerin başlangıcı, bırakılması ve aralarındaki boşluk duyuluyor mu? Ardından kontrollü biçimde daha kırılan bir ses deneyin. Bu kez aynı riffte çalmadığınız telleri ve uzun kalan sesleri de dinleyin. Ton denemesi, çalma tekniğinden bağımsız bir dekor değişimi değildir; bazı ayarlar hareketinizin başka ayrıntılarını görünür kılar.
Yüksek gain denemesinde riffin etkisini ve seslerin ayrımını ayrı kontrol edin. Özellikle uzun süre biriken seslerin ritmi örtüp örtmediğini dinleyin. Bir akorda hangi sesin kaybolduğunu dinleyin. Aynı örneği daha az gain ile tekrar ederek ses ayrımının değişimini karşılaştırın. Burada tek doğru ayar aramıyorsunuz. Çalmak istediğiniz müzik için açıklık, devam eden ses ve kırılma arasında bir ilişki kuruyorsunuz.
| Örnek | Temiz seste kontrol | Kırılan seste kontrol |
|---|---|---|
| Kısa riff | Nota başlangıçları | Kullanılmayan tel sesleri |
| İki sesli akor | Seslerin dengesi | Birbirini örtme durumu |
| Uzun nota | Sesin doğal devamı | Devam ve gürültü ilişkisi |
EQ değişimini tek düğmeyle izleyin
Bas, orta ve tiz gibi kontroller, duyduğunuz sesin farklı bölgelerini etkiler. Başlangıç ayarının ne olduğunu not edin; sonra yalnız bir kontrolü değiştirip aynı örneği çalın. Değişimin gitarı daha açık mı, daha yoğun mu veya daha ince mi duyurduğunu kendi sözcüklerinizle yazın. Diğer kontrolleri aynı anda oynatmak, bu gözlemi zorlaştırır. Bir sonraki karşılaştırmadan önce başlangıç noktasına dönün.
Gitarı tek başına dinledikten sonra başka sesler içindeki açıklığını da kontrol edin. Uygun bir eşlik örneğiyle çalıyorsanız, gitarın yerini bu bağlamda da dinleyin. Sesi daha fazla açmadan önce EQ değişiminin ayrımı nasıl etkilediğini karşılaştırın. Elektro gitar tonu için oda ve dinleme sisteminin etkisini de hesaba katın; bir kayıttaki sayısal ayarı kendi cihazınıza kopyalamak bu farkları ortadan kaldırmaz.

Efektleri temel sesi tanıdıktan sonra ekleyin
Reverb veya delay gibi etkileri açtığınızda son sesin devamını ve ek tekrarlarını dinleyin. Önce efektsiz örneği dinleyin; sonra tek bir efektle karşılaştırın. Riffin ritmik boşlukları hâlâ duyuluyor mu? Bir sonraki nota başladığında önceki sesin etkisi nerede kalıyor? Efektin varlığını duymak ile müziğin istediği etkiyi kurmak farklı değerlendirmelerdir.
Ayar notuna yalnız düğme konumunu yazmayın. “Kısa riffte son ses belirgin uzuyor” gibi bir dinleme notu ekleyin. Cihazı değiştirdiğinizde düğme değerini kopyalamak yerine, istediğiniz sonucu tarif edin ve yeni düzeni dinleyin. Bu dil, ders görüşmesinde ton hedefinizi anlatmayı da kolaylaştırır. Beğendiğiniz bir örneği dinletirken hangi ses özelliğini aradığınızı söyleyin.

Sık sorulan sorular
Elektro gitar tonu için her zaman daha fazla gain gerekir mi?
Gain miktarını çalmak istediğiniz ses karakteriyle birlikte değerlendirin. Daha fazla gain her riffi daha anlaşılır yapmaz. Bu yüzden çalmadığınız tel seslerini ve biriken sesleri de dinleyin. Aynı örneği farklı miktarlarda dinleyin.
Bir gitaristin ayarlarını kopyalamak neden farklı duyuluyor?
Önce gitar, manyetikler, cihazlar, oda ve kayıt işlemleri arasındaki farkları belirleyin. Sayısal değerleri hazır sonuç gibi kullanmak yerine, aradığınız açıklık veya kırılma karakterini tarif edin. Kendi düzeninizde kontrollü karşılaştırma yapın.
Ton çalışmasını temiz sesle yapmak gerekli mi?
Temiz ses, bazı başlangıç ve bırakma ayrıntılarını karşılaştırmak için yararlı bir referanstır. Son hedefiniz farklı olsa da bu referansa dönüp gain veya efektin ne eklediğini dinleyin. Çalışmayı tek ayarla sınırlamak zorunda değilsiniz.
Ton hedefinizi müzik örneğiyle anlatın
Elektro gitar tonu için kısa riffinizi ve aradığınız ses karakterini elektro gitar eğitimi görüşmesinde paylaşın. Enstrüman hedeflerini karşılaştırmak için genel gitar eğitimini de inceleyebilirsiniz. Doritmi’de müzik programı haftada bir 50 dakikalık birebir eğitim ve bir 50 dakikalık solfej dersini içerir. Sorularınızı ileterek ücretsiz deneme dersine başvurun.