Bateri geçiş planı, fill denilen kısa geçişin yalnız hangi yüzeylerde çalınacağını belirlemekten daha geniştir. Geçiş nerede başlıyor, kaç vuruş sürüyor ve ardından ritme hangi sesle dönüyorsunuz? Bu sorular açık değilse rahat çaldığınız bir hareket dizisi ölçü içinde zaman kaybına yol açar. Bu yazı kısa bir filli ritimle birleştirmek için başlangıç, süre ve dönüş noktalarını ayrı çalışmayı anlatır. Örnekleri parçanın yapısı ve seviyenizle uyarlayın.
Bateri geçiş planı için önce süreyi belirleyin
Geçişi dört vuruşluk bir ölçünün son bir vuruşuna mı, son iki vuruşuna mı, yoksa bütün ölçüye mi yerleştireceksiniz? İlk çalışma için daha kısa bir sınır seçin. Henüz bütün seti kullanmanız gerekmez. Bir yüzeyde aynı zaman düzenini deneyin ve geçişin sona erdiği yeri sayın. Süre belli olduğunda yüzey ve baget sırası ayrı görevler olarak eklenir.
Roland’ın ritim çalışma açıklaması, kısa örnekleri uygun tempoda takip etmeyi ve hareketi zamanla ilişkilendirmeyi ele alır. Geçişte de benzer bir görev seçebilirsiniz: önce süreyi tanıyın, ardından hareketi genişletin. Daha çok yüzey kullanmak, zamanı daha açık bildiğinizi tek başına göstermez.
Ritmin son vuruşunu geçişin önüne ekleyin
Fill başlangıcını çalışmak için önceki ritmin son kısmını da duyurun. Örneğin bir ölçünün ilk üç vuruşunda temel ritim, dördüncüde kısa geçiş seçin. Yalnız geçişi ayrı çaldığınızda önceki hareketin nasıl hazırlanacağını görmezsiniz. Üçüncü ve dördüncü vuruşu birlikte çalışmak, ritimden fille giden bağlantıyı açıklaştırır.
Bateri geçiş planı içinde bir yüzeye uzanırken zamanı kesip kesmediğinizi dinleyin. Hareket büyük veya erişim zor ise önce aynı süreyi daha yakın bir yüzeyde deneyin. Sonra hedef yüzeye geçin. Böylece fiziksel geçişi, örneğin süresinden ayrı inceleme fırsatı bulursunuz. Set düzenini ve baget yolunu eğitmeninizle değerlendirin.
Fillin sonuna sonraki ilk sesi mutlaka ekleyin
Geçişi tamamlayıp durmak, ritme dönüşünüzü göstermez. Aynı örneğe sonraki ölçünün ilk sesini ve gerekiyorsa ilk iki vuruşunu ekleyin. Fillin son notası ile yeni ritmin başlangıcı arasındaki süre aynı çizgide kalsın. Yeni ölçüde hangi sesin görevi başladığını önceden bilin. Bütün geçişler için tek bir zil veya kick başlangıcı zorunlu kabul etmeyin.
Örneğin dördüncü vuruşta dört kısa el sesi kullanıyorsanız, bu seslerin ardından sonraki ölçünün birine dönün. Sayımı geçiş sırasında bırakıp son hareketten sonra yeniden aramak boşluk yaratır. Önce tek yüzey ve sade ritimle ilişkiyi dinleyin. Ardından yüzey sırasını değiştirin. Geçişin müzikal görevi, fillin kendisi kadar döndüğünüz ilk vuruşla da belirginleşir.
| Bölüm | Örnek görev | Kontrol |
|---|---|---|
| Geçiş öncesi | Temel ritmin son vuruşları | Hazırlık zamanı koruyor mu? |
| Fill | Belirli süre içinde kısa sesler | Ölçü gereksiz uzuyor mu? |
| Dönüş | Yeni ritmin ilk vuruşu | Giriş erken veya geç mi? |
Hareket sayısı ile süreyi birbirine karıştırmayın
Aynı bir vuruşluk sürede farklı sayıda kısa ses kullanabilirsiniz. Sayıyı artırınca geçişin toplam süresini de uzatmanız gerekmez. Önce hangi aralığı böldüğünüzü öğrenin. Ardından sesleri o aralığa yerleştirin. Yeni bir ses düzenini yalnız bagetlerin hızına bakarak değil, başlangıç ve bitişin ölçüdeki yeriyle değerlendirin.
Bateri geçiş planı için iki farklı ses sayısını aynı süre içinde karşılaştırın. Her örneğin dönüşünü dinleyin. Daha çok hareket yapılan denemede ilk vuruş gecikiyorsa, geçişin süre haritasına yeniden bakın. Sesleri sadeleştirmek geri adım sayılmaz; bağlantının amacını daha açık görmek için bir çalışma seçeneğidir.
Geçişin yoğunluğunu parçanın göreviyle seçin
Bir fill, yeni bölümü işaretlemek veya kısa bir cümle sonunu desteklemek için kullanılabilir. Her boşluğa uzun geçiş eklemek, diğer müzikal seslerin yerini daraltır. Önce geçişin neden bulunduğunu belirtin. Daha kısa ve daha yoğun iki denemeyi aynı bölümde karşılaştırın. Hangisi parçanın akışını daha açık taşıyor?
Özellikle başka enstrümanlarla çalarken fillin ses düzeyi ve süre görevini birlikte konuşun. Geçişi öne çıkarmak için bütün sesleri daha güçlü çalmanız gerekmez. Vurgu yeri veya yüzey rengi de farklı sonuç sunar. Bir karar verdiğinizde nota veya çalışma kaydına yazın; sonraki oturumda geçişi yeniden rastgele kurmayın.
Döngü hâlinde kısa bağlantılar çalışın
Geçiş öncesi iki vuruş, fill ve sonraki ilk iki vuruşu küçük bir döngü yapın. Örneği birkaç kez tekrarlarken her başlangıcın aynı yerde kaldığını dinleyin. İlk denemenin rahatlığı, sonraki tekrarları tek başına açıklamaz. Özellikle fillin son sesleri aceleye geliyor mu veya yeni ölçünün birini bulmak için ek bekleme oluşuyor mu?
Kısa kayda belirli bir not bırakın: “Son ses erken bitti”, “Yeni kick geç geldi” veya “Yüzey değişince üçüncü hareket eksildi” gibi. Sonraki çalışmada yalnız bu bağlantıya dönün. Böylece daha çok fill ezberlemek yerine, elinizdeki bir geçişi gerçek ritim içinde kullanmayı derinleştirirsiniz. Hız ve karmaşıklığı uygun örnekle birlikte planlayın.
Sık sorulan sorular
Bateri geçiş planı her fillde aynı mı olmalı?
Başlangıç, süre ve dönüş sorularını her örnekte kullanabilirsiniz; yanıtlar değişir. Parçanın ölçüsünü ve geçişin görevini öğrenin. Tek bir hareket dizisini bütün bölümlere aynı biçimde yerleştirmeyin.
Fill bittiğinde mutlaka zile vurmalı mıyım?
Yeni bölümün ilk sesini müzikal düzenlemeyle seçin. Zil bir seçenek sunar; bütün geçişler için zorunlu değildir. Dönüşün hangi vuruşta ve hangi görevle başlayacağını önceden belirleyin.
Daha çok ses içeren fill daha iyi mi?
Ses sayısı, geçişin görevinin yerine geçmez. Kısa bir fill de bölüm değişimini açık duyurur. Yoğunluğu ritim, diğer enstrümanlar ve sonraki girişle birlikte değerlendirin.
Geçiş bağlantınızı derste değerlendirin
Bateri geçiş planı için kullandığınız kısa döngüyü bateri eğitimi görüşmesinde paylaşın. Basın dönüşteki görevini bas gitar eğitiminde de inceleyebilirsiniz. Doritmi’nin müzik programı haftada bir 50 dakikalık birebir eğitim ve bir 50 dakikalık solfej dersi içerir. Çalışma hedefinizle ücretsiz deneme dersine başvurun.