Karakter diyaloğu yazma çalışmasında bütün geçmişi konuşma cümlelerine yerleştirmek diyaloğu ağırlaştırır. Önce iki kişinin o anda ne istediğini belirleyin. Ardından her cümlenin karşı taraftan nasıl bir yanıt beklediğini düşünün. Küçük bir karşılaşmayı iki sürümle yazmak, bilgi vermekle sahneyi ilerletmek arasındaki farkı açıkça gösterir.
Karakter diyaloğu yazma için iki farklı istek seçin
Örnek kurmaca durumda iki kişi kapanmak üzere olan bir dükkândadır. Biri son paketi almak, diğeri paketi ertesi güne ayırmak istiyor. Bu küçük fark, konuşmanın yönünü kurar. Önce kişilerin bütün yaşam öyküsünü yazmanız gerekmez. Her birinin o anda elde etmek istediği sonucu bir cümleyle açıklayın.
İlk kişinin notu “Paketi şimdi almak istiyorum”, diğerinin notu “Bugün vermek istemiyorum” olsun. Sonra her isteğin nedenini kendiniz için kısa biçimde yazın. Bu nedenin tamamını diyaloğa açıklama olarak koymak zorunda değilsiniz. Karakterin hangi sözü seçtiğini ve karşılığa nasıl tepki verdiğini anlamak için kullanabilirsiniz.
İki kişi aynı sonucu istiyorsa yine konuşma kurabilirsiniz; ancak aradaki farkın nerede olduğunu araştırın. Yöntem, zaman veya bilginin açıklığı farklı olabilir. “İkisi de konuşuyor” tek başına sahne hedefi değildir. Söylenen cümlelerin hangi küçük kararı etkilediğini görün.
Bilgi yükünü kısa örnekte görün
İlk sürümünüz şöyle olsun: “Bildiğin gibi bu dükkâna üç yıldır geliyorum ve bugün akşam misafirim olduğu için son paketi almam gerekiyor.” Karşıdaki kişi bu bilgilerin çoğunu biliyorsa cümle okura açıklama taşır. İkinci sürümde “Son paket duruyor mu?” diye başlayın. Ardından karşılık gelsin: “Onu yarına ayırdım.”
Karakter diyaloğu yazma için bu iki başlangıcı karşılaştırın. İlk sürüm geçmişi ve amacı açıklar; ikincisi bir istekle karşılığı yan yana getirir. Hangi bilginin hemen gerekli olduğunu seçin. Misafir ayrıntısı sonraki tepkiyi değiştiriyorsa daha sonra ekleyebilirsiniz. Bütün açıklamaları silmek yerine sahnenin ihtiyaç duyduğu yere taşıyın.
Karakterin söyleyeceği cümleyi gerçek konuşmanın bütün dolgu sözleriyle doldurmanız gerekmez. Gündelik konuşma gözlemi yararlı olsa da öyküde seçilmiş bir dizi kurarsınız. Her tekrarın veya ara sözün işi olsun. Yalnız doğal görünmesi için eklediğiniz uzun sapmalar, iki isteğin karşılaşmasını belirsiz bırakır.
Karşılığın bir önceki söze bağını kontrol edin
Her cümleden sonra “Bu kişi neye cevap veriyor?” diye sorun. Yanıt yalnız sizin bildiğiniz geçmişe bağlanıyorsa okur konuşmayı takip etmekte zorlanır. Gerekli bağlantıyı bir önceki sözde veya küçük eylemde görünür kılın. Böylece karakterler ayrı ayrı açıklama yapan iki konuşmacıya dönüşmez.
Örnek devamınız “Ama biraz önce raftaydı.” / “Rafta olması satacağım anlamına gelmez.” olsun. İkinci cümle ilkine açık karşılık verir. Ardından karakter pakete bakabilir veya başka bir seçenek sorabilir. Küçük eylem, konuşmanın yalnız bilgi alışverişi olmadığını gösterir; kişilerin kararını nasıl etkilediğini değerlendirin.
Diyalogda bir sözün mutlaka uzun cevap alması gerekmez. Kısa yanıt veya sessiz bir davranış da karşılık oluşturur. Ancak susmanın anlamını bağlam kurar. Her sessizliği aynı duyguya eşitlemeyin. Önceki söz, kişinin isteği ve sonraki eylemi birlikte okuyun.
Ton değişimini tek cümlede deneyin
Aynı isteği iki farklı cümleyle yazın: “Paketi şimdi verir misiniz?” ve “Paketi şimdi almam gerekiyor.” İkisi aynı nesneyle ilgili olsa da karşı tarafta farklı beklenti kurar. Hangisinin karakterin sahnedeki yaklaşımına uyduğunu değerlendirin. Seçimi yalnız kibar veya sert diye etiketlemek yerine hangi karşılığı davet ettiğini açıklayın.
Karakter diyaloğu yazma notunda bütün cümleleri aynı anda değiştirmeyin. Bir sözü seçip sonraki yanıtın nasıl etkilendiğini gözlemleyin. Purdue OWL’nin ton ve okur rehberi, dil seçimini anlatımın tutumuyla ilişkilendirir. Kendi örneğinizde bu ilişkiyi küçük bir karşılaştırmayla araştırabilirsiniz.
Yeni sürümü okurken karakterin sesini tek bir sıfatla tanımlamak yerine belirli seçimleri bulun. Soru mu soruyor, koşul mu koyuyor, yanıtı mı erteliyor? Bu gözlemler sonraki cümleyi kurmanıza yardım eder. Kişinin her sahnede aynı söz biçimini kullanması gerektiğini varsaymayın; karşılaşmanın koşulları değişir.
Sahnenin sonunda neyin değiştiğini sorun
Diyaloğun sonuna geldiğinizde başlangıçtaki isteğe dönün. Paket hâlâ aynı kişide mi, biri başka seçenek mi seçti, yoksa konuşma yeni bir bilgi mi açtı? “Çok konuştular” dışında bir değişim bulun. Sonucu açık bir eylemle göstermek, önceki sözlerin sahnedeki işini değerlendirmenize yardım eder.
Karakter diyaloğu yazma için son değerlendirme notunuz “Bilgi yükünü azalttım; ikinci kişinin nedenini bir karşılıkla göstereceğim” olsun. İlk metin tek seferde bitmek zorunda değildir. Bir sonraki yazımda hangi sözü ve hangi yanıtı araştıracağınızı seçin. Ders görüşmesine iki kısa sürümü götürüp değiştirdiğiniz bağlantı hakkında somut bir soru sorun.
Gerçek konuşmayı olduğu gibi yazmalı mıyım?
Gözlemden yararlanabilirsiniz; ancak sahnede hangi sözlerin işe yaradığını seçin. Tekrar, ara söz ve açıklamanın karakterin isteğine nasıl bağlandığını değerlendirin.
Her replik karakter hakkında bilgi vermeli mi?
Bir söz karşılık istemek, bilgi saklamak veya kararı değiştirmek için de iş görür. Karakter diyaloğu yazma sırasında repliğin o sahnedeki amacını açıkça sorun.
İzmir’de bu çalışma yaklaşımını dersle sürdürmek için Doritmi’nin ilgili kurs sayfasını inceleyebilirsiniz. Seviyenize uygun ders içeriğini, günleri, süreyi ve katılım koşullarını başvuruda öğrenin. Yakın bir çalışma alanını karşılaştırmak isterseniz ilgili eğitim seçeneklerine de bakabilirsiniz. Ücretsiz deneme dersine başvururken deneyiminizi, hedefinizi ve uygun olduğunuz zamanları paylaşın.