Gitar ritim sayımı, bir eşlik kalıbının yalnız el hareketlerini hatırlamak yerine, her hareketin ölçüde nerede bulunduğunu anlamanıza yardımcı olur. “Aşağı, aşağı, yukarı” sırasını ezberleseniz bile akor değişiminde veya sessizlikten sonra bağlantıyı yeniden kontrol edin. Böyle bir durumda yeni bir ritim kalıbı öğrenmeden önce ana vuruşu ve vuruşların arasındaki zamanı inceleyin. Bu rehber dört vuruşluk basit örnekler kullanır; farklı ölçüler aynı sayım düzenine zorlanmamalıdır.
Gitar ritim sayımı için ana vuruşu bulun
Seçtiğiniz kısa bir örneği dinlerken düzenli bir zaman çizgisi düşünün. Önce gitar olmadan dört eşit vuruş sayın: bir, iki, üç, dört. Sayıların arası eşit kalmalı; dördüncü sayıdan sonra yeniden bire geçişte fazladan bekleme oluşmamalıdır. Kısa sesleri ve sessizlikleri bu zaman çizgisindeki yerleriyle takip edin. Ana vuruş, her an mutlaka bir tel çalmanız gerektiği anlamına gelmez.
Ritim gitarın görevi, akor bilgisini zaman içindeki eşlikle birleştirmektir. Fender’ın ritim ve solo gitar görevleri açıklaması, ritim tarafında zamanlama ile akor değişimlerinin birlikte önem taşıdığını anlatır. Bu ayrımı kendi çalışmanıza taşıyın: doğru akorun doğru zamanda başlamasını ve ölçü boyunca akışın sürmesini ayrı ayrı dinleyin.
Ana vuruş ile ara sayımı karıştırmayın
Dört vuruşun her birini iki eşit parçaya böldüğünüz örnekte “bir ve iki ve üç ve dört ve” diyebilirsiniz. Buradaki “ve” yeni bir ana vuruş değil, iki ana vuruş arasındaki ikinci yarıyı adlandırır. Sayımı söylerken bütün aralıkları eşit tutun. Önce yalnız sayılarda hafif bir işaret, sonra yalnız “ve”lerde bir işaret deneyin. Böylece iki deneme aynı zaman çizgisinin farklı yerlerini duyurur.
Gitar ritim sayımı içinde sözcükler yardımcı araçtır. Bu nedenle sayımı ezberden tekrarlamakla yetinmeyin; sözcükleri vuruşların yerine bağlayın. “Ve”leri sayarken hızlanıyor, sayılarda duruyorsanız iki aralığın süresini karşılaştırın. Gitarı bir süre çıkarıp sayımı hafif vuruşlarla deneyebilirsiniz. Dolayısıyla örneği yavaşlatıp her aralığın süresini dinleyin. Seçtiğiniz ritmin farklı bölünme gerektirip gerektirmediğini eğitmeninizle kontrol edin.
El hareketi ile duyulan sesi ayrı gösterin
Bazı ritimlerde eliniz düzenli hareket eder; yalnız belirlediğiniz anlarda telleri duyurursunuz. Böyle bir örnekte sessiz hareket, zaman çizgisinin devam etmesine yardımcı olur. Ancak bunu her çalma biçimi için değişmez bir kural gibi kullanmayın. Çalıştığınız eşlikte hangi hareketlerin ses ürettiğini ve hangilerinin hazırlık olduğunu açıkça işaretleyin. Ezberlediğiniz hareket sırasını sayımla eşleştirin.
Örneğin ana sayılarda aşağı, aradaki “ve”lerde yukarı hareket düşünelim. Yalnız bir, iki ve dördüncü vuruşta telleri duyuracağınız bir örnek seçerseniz, diğer yerlerde zaman yine devam eder. Sessiz yerleri atlayıp sonraki sese erken geçerseniz ölçünün süresini değiştirirsiniz. Gitar ritim sayımı çalışmasında sessizlik de yer kaplar; el ve kulak bunun nerede olduğunu birlikte izlemelidir.
| Sayım | 1 | ve | 2 | ve | 3 | ve | 4 | ve |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Örnek hareket | Aşağı | Yukarı | Aşağı | Yukarı | Aşağı | Yukarı | Aşağı | Yukarı |
| Örnek ses | Ses | Sessiz | Ses | Sessiz | Sessiz | Sessiz | Ses | Sessiz |
Akoru sadeleştirerek ritmi dinleyin
Ritim karıştığında örneği sadeleştirin: tek akor seçin veya eğitmeninizle telleri susturduğunuz bir alıştırma yapın. Böylece sol eli yeni şekillere taşımadan sağ elde ritmi izlersiniz. Aynı sayım çizgisinde kalıp kalmadığınızı dinleyin. Ritim tek akorda sürüyor, akor değişince duruyorsa yeni bir ritim öğrenmek yerine değişim zamanını incelemek daha doğrudan bir çözüm arayışıdır.
Sonra iki akorlu kısa bir örneğe geçin. Değişim ilk vuruşta olacaksa, bir önceki ölçünün son vuruşlarını da çalışmaya alın. Bu yüzden yalnız yeni akoru tek başına çalmak yerine, önceki ölçünün son vuruşunu da örneğe katın. Ardından ilk akordan ikinciye giderken ritmi büyütmeden veya yavaşlatmadan sürdürmeyi deneyin. Bu bağlantıyı birkaç ölçülük bir bölümde dinlemek, parçanın tamamını her seferinde başa almaktan daha odaklıdır.
Vurguyu sayımdan ayrı bir katman olarak ekleyin
Bütün sesleri aynı güçte çalmak ile bazı vuruşları daha belirgin duyurmak farklı sonuçlar verir. Önce örneğin zamanını koruyun; ardından belirlediğiniz bir vuruşun sesini hafifçe öne çıkarmayı deneyin. Vurgu eklerken hızı değiştirmediğinizi kontrol edin. Güçlü hareketin ardından vuruşun yerini kontrol edin; erken başlangıç veya gecikme var mı, dinleyin.
Aynı dört vuruşluk örneği iki farklı vurgu düzeniyle kaydedin. Kayıtları benzer ses düzeyinde dinleyip akışın aynı kalıp kalmadığını karşılaştırın. Amaç belirli bir türün bütün özelliklerini tek kalıba indirgemek değildir. Gitar ritim sayımı ile ifade arasındaki ilişkiyi küçük bir denemede fark etmektir. Parçanın istediği vurgu ve eşlik biçimini repertuvar çalışmasında ayrıca değerlendirin.
Dinleme notunu belirli bir ana bağlayın
“Ritmim bozuluyor” demek yerine, sayımın hangi yerinde koptuğunu belirtin. İlk akor değişiminde mi, sessizlikten sonra mı, yoksa ölçünün sonunda mı? Bu nedenle hata yerini belirlediğinizde çevresindeki iki vuruşu tekrar inceleyin. Metronomla çalışıyorsanız kliklerin arasındaki hareketleri de takip edin; yalnız klik anlarına yetişmek bütün bölünmeleri açıklamaz.
Her örneğin ardından kısa bir değerlendirme yapın: sayım eşit miydi, sessizlik yerini korudu mu, akor değişiminde duruş oluştu mu? Bu üç sorudan yalnız birini bir sonraki tekrarın hedefi yapabilirsiniz. Birden çok ayrıntı dikkatinizi dağıtıyorsa çalışmayı küçültüp ritmin akışını dinleyin.
Sık sorulan sorular
Gitar ritim sayımı yaparken sürekli yüksek sesle saymalı mıyım?
Sesli sayımla ritmin yerini işaretleyin. Ardından aynı örneği içinizden sayıp akışını dinleyin. Desteği kaldırırken örneğin zamanının değişmediğini kontrol edin; sayımı bir anda bırakmak zorunda değilsiniz.
Yukarı hareketlerin hepsi tel çalmalı mı?
Hayır; bazı ritim örneklerinde sessiz hareketler de görev üstlenir. Önemli olan çalıştığınız ritimde hangi yerlerin ses ürettiğini bilmektir. Hareket şemasını bütün türler ve bütün eşlikler için zorunlu kabul etmeyin.
Her şarkı dört vuruş mu ister?
Bu yazı dört vuruşluk örnekler kullanıyor. Parçanın ölçüsü ve seslerin yeri bazı örneklerde başka bir sayım düzeni gerektirir. Parçanın ölçüsünü öğrenmeden örneği ona uygulamayın; sayımı eğitmeninizle birlikte belirleyin.
Ritmi dersinizdeki müzikle birleştirin
Gitar ritim sayımı hedefinizi Doritmi gitar eğitimi görüşmesinde paylaşabilirsiniz. Akor eşliğini akustik sesle incelemek için akustik gitar eğitimini de tanıyın. Doritmi’nin müzik programı haftada bir 50 dakikalık birebir eğitim ve bir 50 dakikalık solfej dersi içerir. Kendi örneğiniz ve sorularınızla ücretsiz deneme dersine başvurun.