Tango müziğini dinleme çalışmasında ilk soru “Kaç hareket yapabilirim?” olmak zorunda değildir. Bir kısa bölümün nasıl başladığını, devam ettiğini ve değiştiğini fark etmeye çalışabilirsiniz. Hareket sırasını düşünmeden dinlemek, müzikle ilgili hangi noktayı merak ettiğinizi görmenizi sağlar. Derste eğitmenin kullandığı sayma ve hareket yöntemini birlikte öğrenin.
Tango müziğini dinleme için kısa bir bölüm seçin
Başlangıçta bütün parçayı aynı dikkatle incelemek yerine kısa bir bölüm seçin. Derste kullanılan kısa bölümü veya eğitmenin önerdiği dinleme örneğini seçin. İlk turda yalnız tekrar gelen sesleri ve belirgin değişimleri not edin. Enstrümanların bütün adlarını bilmeniz gerekmez; “sürekli duyduğum ses” veya “burada azalan eşlik” gibi geçici tariflerle sorunuzu açıklayın.
Parçanın adını ve dinlediğiniz sürümü kaydedin. Farklı bir yorumda hız ve girişi yeniden dinleyin. Bir sürümün işaretini diğerine doğrudan taşımayın. Müzik dinleme notunuz bir teknik kural listesi değildir. Başlangıçta yalnız hangi anın dikkatinizi çektiğini ve bunun dersteki çalışmayla nasıl ilişkilendirileceğini sormaya yarar.
Devam ile duraklamayı ayrı işaretleyin
Bir kâğıtta yatay bir çizgi çizip dinlerken akışın belirgin biçimde değiştiği yerlere küçük işaretler koyabilirsiniz. İşaretin yanına “ses azaldı”, “vurgu değişti”, “yeni bölüm başladı” gibi kısa not ekleyin. Her işaretin mutlaka dans sırasında durmak gerektiğini söylediğini varsaymayın. Nasıl kullanılacağını çalışılan yaklaşım ve eğitmenin yönergesi belirler.
Tango müziğini dinleme sırasında bir duraklamayı hemen zor bir figürle doldurmak yerine önce nasıl duyduğunuzu açıklayın. “Burada eşliğin hafiflediğini fark ettim, bu bölümde hangi görevi izliyoruz?” diye sorabilirsiniz. Müzikle ilgili bir gözlemi hareket talimatı gibi kesinleştirmemek önemlidir. Aynı kısa bölüme geri dönerek ilk notunuzun hâlâ açıklayıcı olup olmadığını kontrol edin.
İki dinleme turunu karşılaştırın
İlk turda bütün sesi birlikte dinleyin. İkinci turda eğitmenin seçtiği tek bir unsurun izini sürmeye çalışın: örneğin belirgin vurgu, tekrar gelen eşlik veya bölüm değişimini seçin. Hangi turda daha açık bir işaret bulduğunuzu yazın. Bir unsurun adını doğru koyamadığınızda önce onu nerede duyduğunuzu tarif etmeniz yeterlidir; bilmediğiniz terimi kesin bilgi gibi eklemeyin.
Örneğin ilk turda “Parça hızlandı” diye düşündünüz. İkinci turda ise eşliğin yalnız yoğunlaştığını fark ettiniz. Bu gözlemi eğitmene sorup açıklamayı netleştirin. Tango müziğini dinleme çizelgesinde ilk izlenimi silmeden doğrulanan notu yanına ekleyin. Böylece hangi çıkarımın değiştiği görünür kalır ve müzik hakkındaki tahmininizi bir hareket kararına erken dönüştürmezsiniz.
Dinlediğinizi hareket sorusuna dönüştürün
Ders sırasında bir kısa diziyle müziği birleştirirken hangi işaretin referans olduğunu sorun. Başlangıç yönü, yürüyüş bölümü veya geçiş anı hakkında açıklama isteyebilirsiniz. Hareketin ne zaman ekleneceğini öğrenmeden yalnız ses değişimini fark ettiğiniz için kendi figürünüzü başlatmayın. Programda kullanılan tango yaklaşımının müzikle nasıl ele alındığını doğrudan kurumdan öğrenin.
Partnerle çalışıyorsanız aynı bölümü nasıl duyduğunuzu kısa sözlerle paylaşabilirsiniz. Biriniz vurguya, diğeriniz hareketin girişine odaklanıyorsanız bu farkı açıklayın. Bu farkı bir yetenek karşılaştırması yapmadan eğitmenle görüşün. “Aynı geçişte ben bu sesi, partnerim bu işareti takip ediyor” demek açıklamayı daraltır. Kendi dinleme tercihinizin herkes tarafından aynı şekilde anlaşılacağını varsaymayın.
Parça defterine bir soru ekleyin
Her dinlediğiniz parçaya uzun bir analiz yazmak yerine başlık, seçilen bölüm ve bir soru kaydedebilirsiniz. “İkinci bölümde eşlik hafifliyor; bu geçişi nasıl takip ediyoruz?” gibi bir cümle yeterlidir. Tango müziğini dinleme defterinin amacı büyük bir arşiv biriktirmek değil dersle konuşabileceğiniz bir gözlem hazırlamaktır. Aynı soruyu farklı bir parçaya taşıyınca cevabın değişebileceğini de hesaba katın.
UNESCO’nun tango kültürü kaydı müzik ve dansı birlikte ele alır. Bu ilişkiyi tanımak için yalnız bir adım videosuna odaklanmadan dinleme deneyimine de yer ayırabilirsiniz. Kültürel içerik, güncel ders yöntemini tek başına belirlemez. İlk görüşmede Doritmi’nin güncel müzik örneklerini ve çalışma biçimini sorun. Sonra bunları dinleme notunuzla ilişkilendirin.
Notlarınızda kesin ifade yerine gözlem ve soru alanını ayırmanız işe yarar. “Burada mutlaka bekle” diye bir kural kurmayın. Bunun yerine “Bir boşluk duydum; çalışmada bekleme var mı?” diye sorun. İlk cümle bilmediğiniz bir tekniği kural gibi kurar, ikinci cümle ise eğitmenin açıklamasına alan bırakır. Yeni açıklama geldiğinde yalnız ilgili bölümün notunu güncelleyin ve farklı sürümlerde aynı işareti aramadan önce sürümü kontrol edin.
Parça defterine aynı bölüm için iki farklı izlenim yazabilirsiniz. İki notu da koruyun ve hangi turda yazdığınızı belirtin. Sonraki derste bu farkı sorarak müzik hakkındaki tahmininizle doğrulanan açıklamayı birbirinden ayırabilirsiniz.
Bir parçayı yeniden açtığınızda önce kendi sorunuza bakın. Sırf daha önce dinlediniz diye bütün bölümün açıklığını varsaymayın. Önce seçtiğiniz işareti bulun, sonra yeni yorumda aynı yerde duyup duymadığınızı not edin. Böylece tekrarın amacı yalnız parçayı baştan sona tüketmek değil, belirli bir müzik sorusuna cevap aramak olur.
Müzik bilgisi olmadan nasıl dinlerim?
Önce duyduğunuz değişimi kendi sözlerinizle tarif edin. Başlamak için bütün enstrüman ve teori terimlerini ezberlemeye çalışmayın. Derste hangi işareti takip edeceğinizi eğitmenden öğrenin.
Duyduğum her boşlukta durmalı mıyım?
Tango müziğini dinleme notu bir hareket emri değildir. Duyduğunuz bölümü açıklayıp çalışılan dizide nasıl ele alındığını sorun. Dans yaklaşımı ve ders yönergesiyle birlikte değerlendirin.
İzmir’de bu çalışma yaklaşımını dersle sürdürmek için Doritmi’nin ilgili kurs sayfasını inceleyebilirsiniz. Doritmi’de dans programı haftada iki ders içerir. Her ders 50 dakika sürer. Güncel grup, ders günleri ve katılım koşullarını başvuruda öğrenin. Yakın bir çalışma alanını karşılaştırmak isterseniz ilgili eğitim seçeneklerine de bakabilirsiniz. Ücretsiz deneme dersine başvururken deneyiminizi, hedefinizi ve uygun olduğunuz zamanları paylaşın.