Handpan dokunuş çalışması yaparken daha belirgin ses elde etmek için hareketi büyütmek ilk çözüm olmayabilir. Ses alanına temasın nasıl başlayıp nasıl bittiğini ve ardından ne duyulduğunu inceleyin. Kısa bir dokunuş ile elde uzun süre kalan temas aynı sonucu vermeyebilir. İlk çalışma için bütün alanları dolaşmak yerine, öğretmeninizin seçtiği tek alan üzerinden açık bir karşılaştırma kurun.
Handpan dokunuş çalışması için tek alan
Çalgıyı, ses alanlarının uygun biçimde desteklendiği yerleşimde kullanın. Hangi noktaya ve parmağın hangi bölümüyle dokunacağınızı öğretmeniniz gösterdiğinde tekniğin amacını sorun. Bir video görüntüsündeki el şeklini her modele aynen uygulamak yerine, kendi çalgınızın tepkisini dinleyin. Başlangıçta hedef yalnız bir ses üretmek değil, sesin başlangıcını tekrar somut hale getirmektir. Kuvveti artırmayı denemenin ana ölçütü yapmayın.
Meinl’in Harmonic Art handpan kullanım belgesi, kendi modeli için kuvvetli darbelerden kaçınmayı ve uygun parmak tekniğini öğrenmeyi belirtir. Bu, handpanı sıradan bir davul gibi değerlendirmemek gerektiğini hatırlatır. Kendi çalgınızın üretici açıklamasını ayrıca okuyun; burada bir modelin bütün bakım veya kullanım ayrıntısını her handpana değişmeden aktarmıyoruz.
İlk dokunuştan sonra yeni ses eklemeden bekleyin. Sesin sürüşünü ve azalışını dinleyin. Telefon kaydı kullanıyorsanız mikrofonun konumunu sabit tutun. Tek alanın farklı denemelerde nasıl duyulduğunu anlamak için çalgının yerleşimi de benzer kalsın. Aynı anda farklı alan, farklı el ve başka hareket kullanırsanız değişimin hangi kararla ilişkili olduğunu ayırt etmek zorlaşır.
Temas ile beklemeyi ayırın
Dokunuşun ardından elin alan üzerinde kalması, bazı seslerin sürüşünü değiştirir. Bunu bilinçli bir susturma tekniği gibi uygulamadan önce öğretmeninizle yöntemini öğrenin. İlk aşamada yalnız temastan sonra ne yaptığınızı gözleyin. “Ses kısa kaldı” ifadesinin yanına elin hangi noktada olduğunu ekleyin. Bu bilgi, duyulan farkın yeniden gösterilmesini sağlar. Ses sonucundan bütün hareket ayrıntılarını tek başına çıkaramazsınız.
İki deneme arasında kısa bir durak bırakın. İlkinde derste gösterilen hareketi kullanın. İkincisinde öğretmeninizin uygun bulduğu tek değişikliği deneyin. Sonra ilk harekete geri dönün. Karşılaştırmada daha yüksek duyulanı otomatik olarak daha iyi saymayın. Çalıştığınız örnekte istenen başlangıç ve sürüşün ne olduğunu belirtin. Hedefi bilmeden bütün farkları başarı veya hata olarak sınıflandırmak yanıltıcı olabilir.
Handpan dokunuş çalışması için “başlangıç, sürüş, elin dönüşü” başlıklarıyla kısa not tutun. Başlangıçta ek bir vurma sesi duyulmuş olabilir. Sürüş beklenenden kısa olabilir. El geri dönüşte başka alana temas etmiş olabilir. Bunlar farklı gözlemlerdir. Tek bir “ses kötü” yargısı yerine olayın yerini yazın. Öğretmeninizin aynı hareketi görmesi, neden hakkında daha açık değerlendirme yapmasına yardımcı olur.
İki eli karşılaştırın
Öğretmeniniz uygun bulduğunda aynı alanı önce bir elle, sonra diğer elle deneyin. İki elin aynı kuvvetle hareket ettiğini varsaymayın; hedef benzer ses başlangıcını dinlemektir. El yerleşimi ve yaklaşım farklı hissedilebilir. Hangi ayrıntının değiştiğini tarif edin. Bir elin sesi daha öne çıkıyorsa bunu diğer eli zorlayarak büyütmek yerine, uygun hareketin nasıl kurulacağını öğretmeninizle inceleyin.
Ardından iki eli sırayla kullanıp sesler arasında açık bekleme bırakın. Bu aşamada hız önemli değildir. Her sesin nerede başladığını ve el değişiminde ek temas olup olmadığını dinleyin. Sırayla kullanma düzeni, bütün handpan müzikleri için zorunlu el sırası değildir. Yalnız iki yaklaşımı aynı küçük örnekte karşılaştırmaya yarar. Daha karmaşık örneğe geçmeden önce bu görevin açık kaldığını kontrol edin.
Zaman düzenini sonradan ekleyin
Tek alanın dokunuşunu tanıdıktan sonra uygun kısa bir zaman çerçevesinde kullanabilirsiniz. Öğretmeninizin seçtiği düzenli vuruş veya sayım referansını takip edin. Ses vermediğiniz zamanda da akışın sürdüğünü dinleyin. Yeni sesin başlaması ile önceki sesin sönmesi aynı an olmak zorunda değildir. Bu ayrım, handpanın devam eden tınısını zaman düzeniyle birlikte düşünmenize yardımcı olur.
Handpan dokunuş çalışması içinde iki farklı alan eklemek yeni bir görevdir. Alanların yeri, nota ilişkisi ve elin yolu değişir. İlk alan rahat duyulduğu halde yeni geçişte ses farklılaşırsa bunun hangi aşamada olduğunu gözleyin. Önce her alanı ayrı dinleyin, sonra geçişi tekrar kurun. Hangi notaların kullanıldığı, çalgınızın doğruluğu belli ses haritasına dayanmalıdır; başka modelin videosunu doğrudan nota şeması saymayın.
Bir kısa örnekte iki sesin üst üste sürmesi bilinçli bir müzikal karar olabilir. Her devam eden tınıyı istenmeyen karışıklık gibi değerlendirmeyin. Önce örneğin hedefini belirtin: Ayrı başlangıçlar mı duyulmalı, yoksa süreklilik mi aranıyor? Sonra kendi kaydınızda bu ilişkiyi dinleyin. Teknik denemenin değeri, müzikal amacın nasıl kurulduğunu açıklamaya yardım etmesidir; tek bir tınıyı evrensel doğru ilan etmek değildir.
Kayıt üzerinde bir soru yeterli
Kısa bir kaydı dinlerken bütün çalgı hakkında yorum yapmak yerine seçilen alanın başlangıcını izleyin. Sonraki dinlemede sürüşe bakabilirsiniz. Telefonun otomatik ses işlemesi farkları büyütebilir veya azaltabilir. Bu nedenle kaydı çalgının teknik durumunu kesin ölçen araç gibi sunmayın. Canlı denemede duyduğunuz izlenimi de not edin. Ses ile hareketin ilişkisini öğretmeninizle birlikte değerlendirin.
Handpan dokunuş çalışması sonunda bir sonraki soruyu seçin. “İki el arasında başlangıç farkı duyuyorum” veya “beklerken başka alana temas ediyorum” gibi bir kayıt yeterli bir başlangıç sunar. Sonraki turda yalnız bu ayrıntıyı inceleyin. Daha çok alan veya daha hızlı akış eklemek, ilk sorunun cevabını otomatik olarak vermez. Küçük ama açık bir gözlem, uygulamanın yönünü belirleyen bilgi olarak kullanılabilir.
Dokunuşu kendi çalgınız üzerinde değerlendirin
İzmir’de Doritmi handpan kursunu inceleyebilirsiniz. Ritim, dinleme ve müzikal yapı ilişkilerini genel açıdan ele almak için müzik kursuna da bakabilirsiniz. Çalgınızın modeli ve mevcut deneyiminiz, ilk örneğin seçilmesinde paylaşılabilecek somut bilgilerdir.
Tek alanın kısa kaydı veya bir gözlem notuyla ücretsiz deneme dersine başvurun. Öğretmeninizle yerleşimi, temasın amacını ve sesin devamını birlikte konuşabilirsiniz. Bir hareketi yalnız görüntüden kopyalamak yerine duyulan sonucu ve kullanılan tekniği aynı çalgıda değerlendirmek, ilk denemenizin neyi araştırdığını daha açık hale getirir.